مجله اینترنتی کشاورز جوان

اخبار کشاورزی، آخرین اخبار و تحلیل‌های کشاورزی و دامپروری، مجله کشاورزی، اخبار دام و طیور و آبزیان

پیامبر اکرم(ص) و ترغیب مردم به کشاورزی

  • ۹
پیامبر اکرم(ص) و ترغیب مردم به کشاورزی

به مناسبت ولادت نبی مکرم اسلام، حضرت محمد(ص) سیره پیامبر در کشاورزی و ترغیب مردم به کشاورزی و روشهای اصولی کشاورزی تقدیم کاربران گرامی می گردد.

به گیاهانی که از راه دانه، از زمین روییده می­شود، زرع گفته می­شود؛ لغت شناسان عرب، بر هر گیاهی که پس از شخم­زدن زمین، می­روید تا هنگامی که لطیف و تازه است، زرع اطلاق کرده­اند؛[۱]  لیکن در استعمال لغویین، نمی­توان کلمه زرع را برای کاشتن و نمو بوته درختان، بکار برد؛ اما امروزه در استعمالات عرف عربها، کلمه زرع، در هر دو گونه روئیدنی استعمال می­شود.

 
کشاورزی شغل همه انبیاء
در روایات، کار زرع و کشاورزی از کارهای مبارک و درآمد آن یکی از پر برکت­ترین در آمدها معرفی شده است. همچنین در این روایات زراعت، شغلی مقدس و پیشه اغلب انبیاء و اوصیاء و صالحین معرفی شده­است؛ در روایتی، از امام صادق(ع) نقل شده که فرمودند: «هیچ حرفه و کاری نزد خداوند نیکوتر از زرع و زراعت نیست و خداوند هیچ پیامبری را مبعوث نگردانید؛ مگر آنکه کشاورز بودند…».[۲] در روایتی دیگر، آمده: «انّ الله جعل ارزاق انبیائه فی الزرع…».[۳]
 در این روایات و روایات مشابه دیگر، شغل تمامی انبیاء از جمله رسول­خدا(ص)،  و لو برای مدت کوتاهی، کشاورزی عنوان شده است. طبق فرمایشات ائمه معصومین(ع)، حضرت رسول(ص) نیز، در مواقعی از عمر شریفشان، به زراعت و امور کشاورزی می­پرداخته­اند؛ ابی­حمزه به نقل از پدرشان، روایتی را نقل می­کند که مؤید این امر است؛ ایشان نقل کردند که امام کاظم(ع) را دیدم که بر روی زمین کار می­کرد و عرق از سرو رویش می­ریخت؛ عرضه داشتم، فدایت شوم خدمتکاران به کجا رفته­اند که شما خود این کار را می­کنید؟ فرمودند که: «با بیل کار کرده ­است کسی که بهتر از من و پدر من بوده­ است»؛ سپس فرمودند که «رسول­اکرم(ص) و حضرت امیرالمؤمنین(ع) و تمام پدران من به دست خود، در زمین کار کرده­اند؛ این کار، کار پیغمبران و اوصیای ایشان و صالحان است.»[۴] در روایتی دیگر از امام صادق(ع) نقل شده که فرمودند: «رسول­خدا(ص) سنگی را در مسیری که آب از زمین­شان رد می­شد، قرار دادند بخدا قسم از آن زمان تا کنون نه شتری دچار مصیبت و بلا شد و نه انسانی.»[۵] در روایتی دیگر از آن حضرت(ع) آمده که « …کان رسول­الله یمصّ النوّی بفیه و یغرسه فیطلع من ساعته …رسول­خدا(ص) هسته­های خرما را می­مکید و بعد آن را می­کاشتند تا اینکه جوانه آن آشکار می­شد.»[۶]
 
تشویق به کشاورزی
رسول­ خدا(ص) علاوه بر اینکه خود، گاهی، در این حرفه اشتغال می­ورزیدند دیگران را نیز به انحاء مختلف به انجام این کار تشویق می­کردند:
 
بهترین مال
در کتب روایی، روایتی از رسول­خدا(ص) نقل گردیده که از آن حضرت(ص) سؤال شد: بهترین مال چیست؟ فرمودند: «زرع زرعه صاحبه و اصلحه وادّی حقه یوم حصاده؛ زرعی که صاحبش آن را نیکو بکارد، خوب نگهدارد و در زمان درو درواش کند.»[۷] و در حدیثی دیگر، فرمودند: «خیرالمال سکهٌ مأبوره و مهره مأموره بهترین مال، مالی است که از قلمه­زدن و گرده افشانی و از چیدن میوه­ها حاصل آید.»[۸]
 
داشتن اجر صدقه
از جابر بن عبدالله انصاری نقل شده که رسول­اکرم(ص) روزی به باغ ام­معبد، رفتند و با دیدن درختان آنجا فرمودند: این درختان را مسلمان کاشته یا کافر؟ گفتند: مسلمان کاشته است یا رسول­الله(ص).[۹] پس فرمودند: «هر مسلمانی که درختی بکارد یا زراعتی انجام دهد و پرنده یا انسان یا حیوانات از آن بخورند تا روز قیامت برای او صدقه نوشته می­شود».[۱۰] در این حدیث، حضرت رسول(ص) مسلمانان را به کاشت درخت و زراعت که به انسان و حیوان نفع برساند، تحریض و تشویق می­فرمایند. ایشان این صدقه بودن را مختص مسلمانان، بیان کرده­اند و اینکه علاوه بر سود دنیوی حاصل از زرع برای یک مسلمان، حتی با تلف­ شدن قسمتی از آن، توسط انسان یا حیوان نیز، ثواب صدقه برایش نوشته می­شود؛ امّا کافر تنها از میوه و کشت خود در دنیا بهره می­برد بدون اینکه اجری اخروی، نصیبش گردد.
   رسول­خدا(ص) حتی اموری هر چند کوچک را که به حفظ و حراست از زرعی یا درختی، بیانجامد در خور پاداش الهی دانسته و برای آن ثوابی برابر با سیراب کردن یک مؤمن تشنه، قائل شده­اند.
   از ابوسعید خدری نقل شده که رسول­خدا(ص) فرمودند: «من سقی طلحهً أو سدره فکأنما سقی مؤمنأظمٍإ» هر کس درخت طلح یا درخت سدری را آب دهد گویا مؤمن تشنه­ای را سیراب نموده است.[۱۱]
 
مالکیت بر زمین­های موات
یکی از راه­های احیاء زمین­های موات، آباد کردن آنها بوسیله کشت و زرع است. در راستای تشویق هرچه بیشتر مردم به زراعت و ایجاد شوق و اشتیاق بیشتر در آنان، حضرت رسول(ص) احیاء کننده زمین­های موات  را، مالک آن زمین معرفی کرده، فرمودند: «هر کس درختی را غرس کند یا  زمینی را آباد کند او مالک آن زمین یا درخت خواهد بود.»[۱۲]
 ایشان به یهودیان خیبر اجازه احیاء زمین­های خیبر را دادند[۱۳] و آنها را با عقد قرارداد مزارعه نصف به نصف، به کشت و زرع در زمین­های آنجا گماشت.[۱۴]
 
توصیه به رعایت اصول کشاورزی
گاه حضرت در رعایت اصول کشاورزی و بهره­برداری هرچه بهتر و بیشتر از محصولات زراعی، به مردم توصیه­هایی می­فرمودند، از جمله فرمودند: «روزی عیسی مسیح(ع) از شهری عبور می­کرد، مردم از وجود کرم­های زیاد در میوه­هاشان به حضرت شکایت کردند؛ ایشان فرمود: شما چون درخت می­کارید اول خاک می­ریزید و بعد از آن آب می­دهید به این سبب کرم، به میوه­هایتان آسیب می­رساند؛ بعد از این اول آب بدهید و سپس خاک بریزید. چون چنین کردند کرم از میوه­هاشان بر طرف شد.»[۱۵]
   ایشان به کشاورزان توصیه می­فرمودند که «نگویید من زراعت کردم بلکه بگویید من [تنها] بذر افشاندم و کشت کردم [این] خدا [بود که] زراعت کرده است.»[۱۶]
 

 

 


[۱] – ابن منظور؛ لسان العرب، بیروت، دار الصادر، ۱۴۱۴، ج۱، ص۳۵۳ و ج۸، ص۱۴۱
[۲] – عاملی، شیخ حر؛ وسائل الشیعه، قم، مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹، ج۱۷، ص۴۱
[۳]– کلینی؛ اصول کافی، دارالکتب الاسلامیه، تهران،۱۳۶۵ش، ج۵، ص۲۶۰
[۴]– همان،ص۷۵ و شیخ صدوق؛ من لا یحضره الفقیه،قم، جامعه مدرسین، ۱۴۱۳ ، ج۳، ص۱۶۲
 -[۵] اصول کافی، پیشین، ص۷۵
[۶] – همان، ص۷۴
[۷] – کلینی؛ فروع کافی، تحقیق علی اکبر غفاری، بیروت، دار الاضواء، چاپ سوم، ۱۹۸۵، ج۵، ص۲۶۰ و من لا یحضره الفقیه، پیشین،ج۲، ص۲۹۱
[۸] – شیخ صدوق؛ معانی الاخبار، قم، جا معه مدرسین، ۱۳۶۱ ش، ص۲۹۲
[۹] – محدث نوری؛ مستدرک الوسائل، قم، آل البیت، ۱۴۰۸، ج۱۳، ص۲۶
[۱۰] – بخاری؛ سنن، تحقیق عبدالعزیز عبدالله بن بساز، بیروت، دارالفکر، ج۳، ص۹۲
[۱۱] – وسائل الشیعه، پیشین، ج۱۷، ص۴۲
[۱۲] – من لا یحضره الفقیه، پیشین، ج۳، ص۲۴۰
[۱۳] – همان
[۱۴] – اصول کافی، پیشین، ص۲۶۶
[۱۵] – راوندی، قطب الدین؛ قصص الانبیاء، آستان قدس، ۱۴۰۹، ج۱، ص۲۷۳ و وسائل الشیعه، پیشین، ج۱۳، ص۱۹۲
[۱۶] – زمخشری، جار الله؛ الکشاف عن حقائق غوامض القرآن، بیروت، دار الکتاب العربی، ۱۴۰۷، ج۴، ص۴۶۵
نظرات: (۰) هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

محبوب ترین مطالب

پربحث ترین مطالب

نظرات خوانندگان