«بحران آب جدی است» شاید این جمله را بارها در تلویزیون و بیلبوردهای غمانگیزی که حاکی از اخطار جدی کمآبی در کشور باشد، دیده باشید. با این حال بسیاری از مسوولان با پذیرش این موضوع که ایران در کمربند خشک و نیمهخشک دنیا جای گرفته است بسیاری از روزها را بدون هیچ برنامهریزی برای این انرژی چون طلا ازدست دادهاند. آمارها نشان میدهد که حدود ۹۰درصد از مصرف آب کشور صرف تولید محصولات کشاورزی میشود و این درحالی است که مصرف ۳۰درصدی آب برای بخش کشاورزی میتواند کافی باشد که نشان میدهد حدود ۷۰درصد از این آب راهی جز هدر رفت ندارد. یکی از دلایل هدر رفت آب در زمینهای کشاورزی استفاده از روشهای سنتی همچون روش غرقابی است.
این در حالی است که در بیشتر کشورهای پیشرفته دنیا ۷۰درصد از آب بهکار گرفته شده در زمینهای کشاورزی با استفاده از روش دیم است، اما در ایران این مقوله کاملا شکلی وارونه دارد و انگار روشی بهنام دیم در فرهنگ لغت آب کشور بهخوبی تعریف نشده است. جالب این است که میزان مصرف آب برای صنایع فقط سه تا چهار درصد و دو درصد هم صرف آبهای شرب میشود. اما در تازهترین خبرها عباس کشاورز، معاون وزیر جهاد کشاورزی، ۶راهکار برای کاهش مصرف آب عنوان کرده است. کشاورز بر این باور است که این ۶راهکار میتوانند مصرف آب را تا حدود بسیار زیادی کاهش دهد. معاون وزیر جهاد کشاورزی در این خصوص ابراز کرد که وزارت جهاد کشاورزی راهکارهای مختلفی ازجمله تغییر فصل کشت، سیستم آبیاری و معرفی ارقام جدید بذر با عمر رشد کوتاه را در دستور کار دارد و ترجیح میدهد غیر از شمال کشور، کشاورزان محصولات آببر مانند برنج را نکارند.
در این خصوص عیسی کلانتری، دبیرکل خانه کشاورز به «تعادل» گفت: «کاملا با طرحی که ازسوی معاون وزیر جهاد کشاورزی مطرح شده است موافقم.»
وی در ادامه گفت: «گفته میشود ۹۰درصد آب کشور در بخش کشاورزی مصرف میشود و باتوجه به شرایط بحرانی آب کشور باید راهکارهایی برای کاهش مصرف و بازدهی بیشتر فراهم شود چراکه اکنون بهازای هر مترمکعب مصرف آب ۱۵۰گرم ماده خشک و محصول بهدست میآید، در حالی که این رقم در کشوری مانند هند یا ترکیه سه برابر این میزان است.»
کلانتری بااشاره به سوءاستفاده کشاورزان دیگر نقاط کشور از قیمت برنج برنجکاران شمالی، گفت: «از دیدگاه من طرح بسیار خوبی است که جز شمال کشور برنجکاری صورت نگیرد و سایر نقاط ایران به کشت محصولات دیگر بپردازند زیرا کشت برنج بسیار آببر است و شهرهای نیمهخشک نباید بهدلیل کمبود آب برنج بکارند.»
دبیرکل خانه کشاورز خاطر نشان کرد: «باید فصل کاشت برخی محصولات را تغییر دهند، بهعنوان مثال چغندر را به جای آنکه در فصل بهار بکارند، باید در پاییز این محصول کاشت شود که مصرف آب را ۴۰ تا ۵۰درصد کاهش دهد. البته این برنامه در سال جاری در ۷ استان اجرا شده است.»
دبیرکل خانه کشاورز در پایان افزود: «معرفی ارقام زودرس و مقاوم به خشکی از دیگر مواردی است که وزارت جهاد کشاورزی با همکاری کشورهایی مانند فرانسه، استرالیا، آلمان و هند دردستور کار قرار دهد تا ارقامی مانند گندم، پنبه و چغندر را که طول رشد کمتری دارند، برای مصرف معرفی کنند.»
بحران آب در کشور هر روز بحرانیتر میشود. ازسویی سیاستمداران و ازسوی دیگر مردم با نگرانیهای بسیاری مواجه شدهاند. در این میان پیشبینیهایی که انجام شده و ارایه آمار و اطلاعات واقعی از وضعیت موجود و آینده که نشان از عمق بحران و شدت یافتن آن در آینده دارد، مسوولان را به فکر وادار ساخته که چه باید کرد؟ طبیعتا نحوه برخورد با این مساله پیشروی کشور که هم حیات انسانی و هم حیوانی را تحتالشعاع قرار میدهد باید براساس منطق علمی و کاوش و جستوجوی علمی در دلایل وقوع این بحران و درنهایت مدیریت بحران در کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت با اجرای راهکارهای علمی باشد.
مجله اینترنتی کشاورز جوان اخبار کشاورزی – دامپروری – مقالات کشاورزی – طرح توجیهی کشاورزی – صنعت کشاورزی – مجله کشاورزی