خانه / اخبار / اخبار كشاورزی / چرا صنعت ابریشم و نوغانداری به این روز افتاد؟
اخبار کشاورزی

چرا صنعت ابریشم و نوغانداری به این روز افتاد؟

کشاورز جوان – مدیر عامل شرکت تعاونی تولید روستایی ابریشم کشان از دولت می‌خواهد مشاغل خانگی برای ابریشم در روستاها ایجاد کند، متولی برای این صنعت تعیین کند و مشکلات تولید کنندگان را برطرف کند، و دولت از تولید انحصاری تخم نوغان دست بردارد.

به گزارش خبرگزاری فارس، نیاز کشور ایران به ابریشم در سال بیش از هزارتن است و تنها ۱۴ درصد این مقدار در کشور تولید می‌شود، در سال جاری حدود ۱۴۰تن نخ ابریشم تولید شده است. این در حالی است که در سالهای گذشته ایران صادر کننده ابریشم هم بود.

۱۲۰۰ کارگاه ابریشم کشی در کشور وجود دارد که با ۱۰ درصد ظرفیت کار می‌کنند.

مشکلات و ظرفیت‌های این صنعت را در گفت‌وگو با ذبیح اله عابدیان مدیر عامل شرکت تعاونی تولید روستایی ابریشم کشان بایگ بررسی کردیم با هم این گفت‌وگو را می‌خوانیم:

 سوال: کیفیت تولید داخلی ابریشم به نسبت محصولات وارداتی چگونه است؟

عابدیان: در خصوص محصول ابریشم ایران باید گفت که بیش از ۹۰ درصد آن در تولید فرش ابریشمی مصرف می‌شود و نزدیک به ۱۰۰ در صد فرش ابریشم ایرانی هم صادر می‌شود و در این محصول برند فرش دنیا در اختیار ایران است و کیفیت محصول ایران به مراتب از مشابه خارجی آن بهتر و بالاتر بوده، به طوری که هرچه فرش ایران  تولیدش قدیمی‌تر باشد، از ارزش بیشتری برخوردار است، زیرا در سالهای اخیر مشابه نقشه فرش ایران در کشورهای چین و هندوستان تولید و به بازار عرضه شده که از کیفیت پائین برخوردار بوده است و دلیل آن هم این است که هرچه به گذشته فرش ایران برگردیم، هنرمندان قوی تری در تولید فرش ایران دست داشته‌اند.

*تنها ۱۴ درصد نیاز به ابریشم در کشور تولید می‌شود

نیاز کشور به ابریشم بیش از هزارتن است که در سال جاری تولید فقط حدود ۱۴۰تن نخ ابریشم براساس آمار شرکت ابریشم ایران بوده است.

سوال: در مورد ظرفیت‌های تولید ابریشم کشور توضیح دهید؟

فرایند صنعت ابریشم کشور از مرحله تولید تخم نوغان شروع و سپس پرورش کرم ابریشم و تولید پیله و تبدیل پیله به نخ مورد نیاز فرش و پارچه ابریشمی ادامه می‌یابد که ابتدای این پروسه (تولید تخم نوغان ) در انحصار دولت و بقیه در بخش خصوصی وغیر دولتی می باشد و مهمترین قسمت این حلقه تولیدی یعنی تبدیل پیله به نخ ابریشم علیرغم وجود چهار کارخانه صنعتی در کشور بیش از ۷۵ درصد تولید نخ ابریشم توسط ۱۲۰۰ کارگاه سنتی ابریشم کشی در شهر “بایگ” تربت حیدریه صورت می‌گیرد که قدمت این کارگاهها در این منطقه به قدمت نوغانداری در کشور بر می‌گردد.

*۱۲۰۰ کارگاه ابریشم کشی کشور با ۱۰ درصد ظرفیت کار می‌کنند

در حال حاضر با وجود ۱۲۰۰ کارگاه ابریشم کشی سنتی در منطقه ظرفیت تولید بیش از ۷۰۰تن نخ ابریشم است، ولی بدلیل کمبود مواد اولیه پیله در کشور پس از سال ۷۹ این کارگاهها با یک دهم ظرفیت خود مشغول فعالیت هستند، البته تولید در سال ۹۲ نسبت به سال ۹۱بدلیل افزایش نرخ ارز ازنیمه دوم سال ۹۱حدود ۲۰ درصد در داخل کشور افزایش یافته است و چنانچه کاهش نرخ ارز ادامه یابد ورود بی رویه ابریشم افزایش یافته وباعث کاهش تولیدات داخل خواهد شد، مگر تعرفه ورود ابریشم تنظیم شود.

سوال: علت کاهش تولید ابریشم به یک دهم ازسال ۷۹ تا کنون چه بوده است ؟

عابدیان: دلایل زیادی وجود دارد و تشریح آن در این فرصت اندک امکان پذیر نیست بنابراین به اهم آن به صورت فهرست وار اشاره می‌کنم.

*تولید نوغان دست دولت است و تنوع ندارد

– دولتی بودن قسمتی از فرایند تولید در صنعت ابریشم مانند تولید تخم نوغان که این امر بدلیل عدم رقابت و انحصاری بودن از تنوع کمتری برخوردار است و باتوجه به اختلاف اقلیم گیلان (محل تولید نوغان) با خراسان (محل ابریشم کشی از نوغان) و استانهای مشابه خراسان، تحقیقات ابریشم فقط برای استان گیلان هزینه می‌کند، در حالی که اعتبارات پروژه های تحقیقاتی ابریشم و کاشت درخت توت، یک تحقیق ملی است.

– نبود متولی با مدیریت یکپارچه در صنعت نوغانداری وابریشم کشور

– ورود بی رویه ابریشم خارجی به کشوربا تعرفه بسیار پائین.

– مهاجرت جوانان از روستا به شهر در کل کشور با توجه به اینکه تولید پیله در روستاها می باشد و نیروی کار جوان  وجود ندارد.

– نوسانات نرخ پیله و ابریشم در کشور در طول سال

–  وجود واسطه ها در بازار پیله و ابریشم

–  بالا بودن تعرفه های  انرژی (آب ؛برق وگاز) پس از هدفمند ی یارانه ها در بخش تولید که منجر به افزایش قیمت تمام شده تولیدات می‌شود.

– عدم  وجود نرخ تضمینی ابریشم با توجه به وجود نرخ تضمینی پیله تر

– تمرکز دولت در خصوص صنعت نوغانداری فقط در استان گیلان بوده به طوری که اعتبارات مرکز تحقیقات ابریشم که اعتبار ملی کشور محسوب می‌شود فقط  دراستان گیلان هزینه می‌شود و در واقع  استان‌‌های مشابه اقلیم خراسان از این اعتبارات هیچگونه بهره ای نمی برند و تحقیقات ابریشم مخصوص استانهای شمالی کشور است، زیرا ایستگاه تحقیقاتی ابریشم در اقلیم های مشابه خراسان وجود ندارد و نتایج تحقیقاتی ابریشم و توت کشور قابل استفاده این استان ها نیست.

سوال: واردات ابریشم درسالهای گذشته چه مشکلاتی را برای فعالان این صنعت  ایجاد کرده است ؟

عابدیان: به طور کلی واردات هر محصول خارجی که مشابه آن در داخل کشور باشد تولید آن محصول را در داخل تحت الشعاع  قرار داده و تا زمانی که واردات محصول مشابه داخل به راحتی انجام شود، هیچ سرمایه گذاری حاضر به سرمایه گذاری در داخل نخواهد بود.

*افزایش نرخ ارز تولید ابریشم داخل را ۲۰ درصد افزایش داد

عابدیان: در سال جاری به دلیل افزایش نرخ ارز واردات محصولات  خارجی کمتر شده و این امر در صنعت ابریشم منجر به رشد ۲۰ درصدی تولیدات داخل شده است.

سوال: بازار ابریشم در داخل وخارج از کشور با چه مشکلاتی روبرو است؟

عابدیان: هر روزه صنعت دنیا در حال دگرگونی است و تولید محصولات جدید جای محصولات قدیمی را می‌گیرد، در واقع با تغییر فرهنگ زندگی محصولات مورد نیاز بشر تغییر می‌کند، البته کشورهای توسعه یافته همیشه تولیدات خود را متناسب با نیاز روز انسان‌ها تغییر می‌دهند، اما در کشور های مشابه کشور ما بدلیل عدم تغییر رویه تولید متناسب با نیاز مصرف با مشکلاتی مواجه هستیم، به عنوان مثال چون صنعت ابریشم کشور تنها یک محصول (فرش ابریشمی) تولید می‌کند، در حالیکه بدلیل تغیر الگوی مصرف بازار فرش دنیا به مبلمان به جای فرش باید روی تولیدات پارچه مورد نیاز مبلمان کار شود تا این بازار را از دست ندهیم، ولی تاکنون این اتفاق عملی نشده است.

سوال: در مورد دلالان ومشکلاتی که برای تولید کنندگان ایجاد کرده اند توضیح دهید؟

عابدیان: در کشور ما متأسفانه بدلیل وجود واسطه‌گری که در واقع از مشاغل کاذب نیز محسوب می‌شود، بیشترین منافع تولید نصیب همین واسطه ها و دلالان می شود و در واقع تولید کنندگان بدلیل عدم حمایت کافی دولت کمترین بهره را از دسترنج خود می برند که این امر منجر به کاهش تولید و افزایش واسطه گری شده است در صنعت ابریشم هم با افزایش نرخ پیله، قدرت خرید ابریشم کشان کاهش یافته و واسطه ها پیله تولیدی نوغانداران و کشاورزان را از روستاها خریداری می کنند و جهت تبدیل به نرخ بالاتر در اختیار تولید کنندگان ابریشم قرار می دهند.

سوال: چه پیشنهادی برای حل مشکلات صنعت ابریشم دارید؟

عابدیان: تلاش در خصوص افزایش تولید پیله تر در کشور و جبران کمبود با اخذ مجوز واردات پیله به تولید کنندگان ابریشم با تعرفه های معقول و قطع واسطه ها در این زمینه و ممانعت جدی از ورود ابریشم خام ؛فرش ابریشمی وسایر منسوجات ابریشمی به کشور.

– تخصیص اعتبارات کم بهره به  قشر محروم  ابریشم کش با توجه به کمبود پیله در کشور وافزایش قیمت آن وعدم توان خرید  مواد اولیه (پیله) توسط ابریشم کشان.

– کاهش هزینه های تولید در تمام مراحل تولید از تخم نوغان تا بافت فرش

– باتوجه به کار سخت و زیان آور شغل ابریشم کشی  قرار گرفتن این حرفه در ردیف مشاغل سخت وزیان آور درسازمان تأمین اجتماعی کشور

– ممانعت از ورود ابریشم خام به کشور به دلیل ازبین رفتن چندین هزار شغل و تعطیلی کارخانجات ابریشم کشی کشور و با توجه به کیفیت پائین ابریشم وارداتی که در نهایت منجر به کاهش کیفیت فرش ابریشمی کشور می‌شود که با تنظیم تعرفه می‌توان از ورود بی رویه آن ممانعت نمود.

– تخصیص اعتبارات لازم و بلاعوض جهت بهسازی کارگاههای ابریشم کشی با توجه به کمبود فضای کافی عدم  تهویه ؛نور ؛بهداشت محیط کار ودفع صحیح پس آب این کارگاهها از طریق احداث شبکه جمع آوری فاضلآب بایگont> (بایگ یا همان بای از توابع تربت حیدریه خراسان رضوی) که منجر به افزایش راندمان ؛کیفیت  و کاهش هزینه تولید خواهد شد.

– ایجاد متولی  یکپارچه واصلاح ساختار مدیریتی در خصوص ساماندهی  در تمام زمینه ها از تولید تخم نوغان  ؛نوغانداری؛ابریشم کشی تا فرش که با توجه به اصل ۴۴ و مصوبه هیئت دولت در مورخه ۱۲ دیماه ۱۳۸۹ در استان گیلان ؛ تأکید بر کوچک شدن دولت بوده لذا باید تمام امورتصدی‌گری صنعت نوغانداری بخش دولتی( تولید نهال ؛تخم نوغان ؛ ترویج و آموزش و خرید پیله تر نوغانداران  به بخش خصوصی واگذار شود که در این راستا تعاونی ها و تشکل های این حرفه همانند شرکت تعاونی تولید روستایی ابریشم کشان بایگ در اولویت قرار گیرند.

– تنظیم بازار پیله و ابریشم بر اساس قیمت تمام شده واعلام به موقع نرخ تضمینی که متأسفانه تا این تاریخ نرخ تضمینی از سوی دولت محترم اعلام نشده است.

– پرداخت یارانه انرژی به کارگاهای ابریشم کشی در جهت کاهش هزینه های تولید

– تلاش در جهت تولیدات متنوع در صنعت ابریشم متناسب نیاز روز بشر در داخل کشورخارج شدن از حالت تک محصولی (تولید فرش)به سایر نیازهای جهان ازقبیل تولید پارچه والبسه و غیره

– کاهش نرخ سود تسهیلات مورد استفاده ابریشم کشان همانند نوغانداران در بانک های دولتی

– پرداخت تسهیلات مشاغل خانگی به قشر ابریشم کش سنتی که از مشاغل خانگی به شمار می‌رود

سوال: خواسته شما از مسئولان چیست؟

عابدیان: با توجه به اینکه بیش از ۷۵درصد ابریشم کشور توسط  ۱۲۰۰ کارگاه سنتی ابریشم کشی بایگ تربت حیدریه صورت می‌گیرد، انتظار داریم دولت به مشاغل خانگی توجه بیشتری کند و متولی این صنعت را مشخص کند در حال حاضر هنوز هیچ ارگان دولتی متولی نیست و برای رفع معضلات این صنعت هیچ گونه اداره دولتی پاسخگو نیست و این مسئله بر روند تولیدات تاثیر دارد.

صنعت ابریشم کشی در ایران سابقه ۳۰۰۰ساله دارد که در ادبیات و سفرنامه‌های مهم این مطلب ذکر شده و جاده تاریخی ابریشم که محل تجارت بوده، در گذشته محصولاتی چون ابریشم، زعفران،فرش،ادویه و پسته ایران از این طریق صادر می‌شد.

همچنین ببینید

اخبار کشاورزی

پیش نویس سند ملی علم و فناوری در حوزه کشاورزی تدوین شد

کشاورز جوان – رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج وزارت جهادکشاورزی از تدوین پیش نویس …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code